specials
Zit u te wachten op 3D?
De filmwereld is er inmiddels redelijk over uit. Alles wordt in driedimensionaal formaat op uw pupillen geprojecteerd. Te pas en te onpas maakt men gebruik van het stempel 3D. Of het nu goed gebeurt zoals bij Avatar of om te kotsen zo slecht zoals bij Clash of the Titans. 3D is het helemaal en daar ligt het geld voor het oprapen. Heel langzaam begint deze trend richting ons gamerts te komen. De manier waarop dit gebeurt is nogal verschillend. Er zijn meerdere technieken waar men aan werkt. We kunnen ze vast niet allemaal bespreken, maar toch wilden we even langs een aantal verschillende lopen. Ook om te kijken of u voor dit alles eigenlijk wel te porren bent. U, de serieuze non-gimmick gamert die de Wii al niet kan luchten, zit u eigenlijk wel op 3D te wachten?
Voor mij persoonlijk was de allereerste kennismaking met 3D gaming jaren terug. In 1999 kocht ik een nieuwe Asus TNT2 videokaart waarbij een dikke zwarte bril werd geleverd. Deze bril moest je met een mini-jack aansluiten op je videokaart. Games moesten speciaal aangepast zijn voor dit systeem, dus dat het dik zou failen was direct al duidelijk. Maar, Turok zat er bij en deze game werkt met de bril. Wat het systeem deed was je monitor omzetten naar 120Hz interlaced. Hier door ging je beeld knipperen en deden de schermpjes van je bril precies het zelfde. Op deze manier werd er een 3D-effect bewerkstelligd. Een slecht effect moet ik zeggen, en je kreeg er bovendien knallende koppijn van. Na tien minuten gamen kon je drie dagen aan de ibuprofen en keek je met je linkeroog in je rechterbroekzak. Dikke fail, exit Tr-100 LCD bril.
Heel lang is het weg geweest uit de games wereld, maar met het succes van de film industrie ontkomen we er niet meer aan. Laten we als eerste kijken naar de PS3. De Playstation 3 zal deze zomer een firmware update krijgen zodat games die het ondersteunen, in 3D op uw beeldbuis terecht komen. Maar wacht! Niet op elke tv is dit zichtbaar. Je moet er wel even een aparte 3D-ready TV voor kopen. En die televisies, lieve gamerts, gaan een hoop pecunia kosten, want voor de TV is helaas geen firmware update. Sony lanceert in juni de Bravia HX803 3D TV. Voor een iedereen die deze TV koopt, ligt een PSN voucher klaar om vier games mee binnen te halen. Nou ja, vier games ... WipeOut HD “krijgt” u er als volledige game bij. Dat is mooi. Maar MotorStorm: Pacific Rift en PAIN zijn echt niet volledig. MotorStorm is zelfs maar één level. Super Stardust HD is de vierde titel en wel volledig, maar dan zonder de DLC. Daarnaast is er een aantal bestaande games die met een patch 3D gaan ondersteunen. Welke dit precies zijn is nog onduidelijk. Eerder waren er beelden van Killzone 2 en LittleBigPlanet in 3D te zien, maar Sony gaf aan dat dit enkel ter demonstratie was. Maar dit zeiden ze ook van WipeOut HD en die komt er ook gewoon aan. Het belangrijkste aan dit hele systeem van Sony is de bril. Iedereen die wil genieten van de game in 3D, of straks een film, moet een bril op. Daarbij komt ook nog eens dat de bril een batterij heeft. Deze zou ongeveer wel honderd uur mee moeten gaan, maar het blijft gewoon kudt. Want én een bril én met een batterij. Zit u hier op te wachten?
Voor de PC wereld is NVidia het bedrijf met de 3D mogelijkheden. Onder de naam NVidia 3D Vision probeert het bedrijf leading te worden in het spelen in drie dimensies. Als we naar het systeem kijken, valt er direct iets op. Naast het dragen van de bekende bril is er ook een monitor nodig die 120Hz beeld kan weergeven. Wacht eens, hebben we dit niet in 1999 ook gezien bij Asus? Jazeker wel, zoals hier boven beschreven lijkt dit precies hetzelfde systeem. Want naast de bril en de monitor is er ook een videokaart nodig die dit alles aan kan. Net als bij het Sony systeem bevindt zich in de bril een batterij. Deze gaat ongeveer veertig uur mee maar is oplaadbaar via USB. Er is wel al een behoorlijk aantal games dat met dit systeem werkt, zoals Metro 2033, Just Cause 2 en Battlefield:Bad Company 2. Goedkoop is deze oplossing ook niet. Een kit met bril en monitor is rond de 500 euro, en dan moet u al wel in het bezit zijn van de juiste videokaart. Een extra bril kost rond de 140 euro. Al met al ook geen goedkope oplossing dus. Zit u hier dan misschien op te wachten?
De laatste aankondiging van Nintendo was de 3DS. Een tijdelijke naam voor een nieuwe Nintendo DS. De paarse broeken hebben heel slim bedacht een 3 voor DS te zetten zodat u snapt dat het om een 3D apparaat gaat en dat het een DS look-a-like zal worden. Slim hoor. Over dit systeem is nog vrij weinig bekend. Tijdens de aankomende E3 zal er vast heel veel meer informatie naar buiten komen. Al wel bekend is dat u géén bril nodig hebt! Veel mensen vinden misschien al dat ze voor lul lopen met een ViagraGameBoy, en een extra bril er bij zou het circus helemaal compleet maken. Maar als er geen bril nodig is, hoe kan dan het 3D effect toch gerealiseerd worden? Waarschijnlijk zal dit gebeuren met behulp van een camera, net als de DSi bijvoorbeeld heeft. De camera kan via software namelijk uw hoofd tracken. Door dit te doen, kan precies bepaald worden waar u zich ten opzichte van het scherm bevindt en kan er op die manier een 3D effect getoond worden dat enkel voor de speler zichtbaar is. In de onderstaande video die u ongetwijfeld al kent, ziet u een soort gelijk systeem met de Wiimote en een PC gemaakt.
Een andere techniek die inmiddels op de markt is, is 3D zonder head-tracking. Op de CES 2010 is een reeks TV’s geshowed die geen bril nodig hadden en toch voor meerdere mensen 3D beelden toonde. Voor de 3DS gaan ook de geruchten dat het 3D touchscreen van Sharp in gebruik zal worden genomen door Nintendo. Het blijft afwachten welk systeem het wordt, maar het staat buiten kijf dat u geen bril nodig heeft. Zit u HIER dan op te wachten?
Microsoft heeft nog geen plannen aangekondigd om met 3D gaming aan de slag te gaan. Aaron Geeenberg, director of product management, heeft wel aangegeven dat de Xbox 360 totaal geen probleem zou hebben om 3D games af te spelen. Maar meer dan deze uitspraak is er niet geweest van Microsoft. Als we zo terugkijken zijn er redelijk wat technieken beschikbaar en op komst die 3D gaming mogelijk gaan maken. Ik zelf hoop eigenlijk dat het systeem van Sony snel faalt. Niet omdat het Sony is, maar als er nu al TV’s zijn die zonder bril 3D kunnen weergeven, heb ik geen zin om tijdens Toy Story 3 straks zes keer op pauze moet drukken omdat om de beurt de batterijen leeg zijn van alle brilletjes. Als ik al het geld heb voor zes brillen na de aanschaf van de TV zelf. Hoe dan ook, 3D games komen er aan, bent u er klaar voor?
Reacties
ik vind het head-tracking systeem toch echt wel heel cool.
Roon 16-04-10 | 18:17
mmm zit er niet echt op te wachten ik vind full hd wel goed genoeg de komende 5 jaar XD
Mr_Poenanie_NL 16-04-10 | 18:25
link fail op de laatste link :)
Appelflap 16-04-10 | 18:25
In eerste instantie dacht ik "Nee", Maar na het zien van het onderste filmpje ben ik toch wel onder de indruk. 3d zonder bril.
Roy Orbitol 16-04-10 | 18:30
Eén na onderste bedoel ik.
Roy Orbitol 16-04-10 | 18:31
ik heb al die 3d zooi hier op een andere pc van nvidia, ik moet zeggen dat ik het zowat nooit gebruik omdat je knetter gek word van 3d gamen.
razerhead 16-04-10 | 18:40
Die headtracking is echt te gek!
Rare grootte brillen hoeven van mij niet zo... Een 3ds, tja.. ik denk dat dat "even" leuk is zoals een Wii en daarna niet meer.
amazing_spiderman 16-04-10 | 18:45
Simpel gezegd: HELL YEAH!!! Ligt natuurlijk wel aan de prijs he.
dennieboy 16-04-10 | 18:47
3d lcd glasses + head tracking ftw! nice shutter glasses of parralax, geef mij maar 2 lcd'tjes op mn neus en een head tracking cam op mn bureau.
Juandisimo Magnifico 16-04-10 | 18:48
@razerhead
Ik draag een bril voor TV/Lees/Computerwerk, ik kreeg al veel koppijn van avatar in de bios... die headtracking lijkt me dan wel ideaal omdat het 3d gedeelte al "in" het beeld zit. Die ledjes zou je aan je eigen bril als brildrager kunnen clippen, gat in de markt zeg ik nog een keer ;)
amazing_spiderman 16-04-10 | 18:48
*nice = niks
Juandisimo Magnifico 16-04-10 | 18:49
@ Appelflap; fixed! Thanks.
Watashi 16-04-10 | 18:54
Ik zit keihard te wachten op 3D. Ik snap niet waarom er niet sneller op ingespeeld wordt, met een beetje marketing kan je dat ding voor veels te veel geld aan de man brengen. Tot nu toe zie ik alleen nvidia er wat mee doen. Anyway, trackir op je 3d bril en gaan met die banaan.
Den Ouden Wind 16-04-10 | 19:08
Wanneer 3D me nog meer betrekt bij de game, waarom niet? Ik zit alleen niet zo te wachten op een bril. Ik heb al jaren geleden gezien dat het anders kon, op een Philips tv (zonder bril, 3D wanneer je recht tegenover het beeld stond). Geen idee waarom die er niet mee door zijn gegaan.
Phyla 16-04-10 | 19:41
Ik totáál niet. Ik heb net een nieuw scherm enzo gekocht. Als ik wat minder krap bij de kas zou zitten dan zou ik het wél kopen.
NS Spoorweg 16-04-10 | 20:03
Head-Tracking is geweldig, verder hoef ik het niet met een rare bril enzo, alleen maar irritant.
eM!nence 16-04-10 | 20:10
Dat headtracking ziet er gaaf uit.
Lord_Crapsalot_II 16-04-10 | 20:47
Dat is de klassieke Johnny Lee Wii hack :) Paar jaar oud alweer. Check ook zijn white board app :)
Appelflap 16-04-10 | 21:52
Head tracking heeft alleen zin als je zelf continue beweegt ten opzichte van je scherm. Linker en rechter oog zien beide hetzelfde, dus diepte zul je niet ziet zien en het 3D-effect is weg zodra je stilzit. Het parallax barrier systeem heeft als beperking dat de kijkhoek vrij nauw steekt (dus slechts voor één persoon te zien), maar is voor een NDS daarom wel geschikt.
Zoals JungleJack al zei: shutterglass is stom wegens duur, koppijn en acherhaald. Wat hij hierboven wel mist, is de veel meer potentie hebbende techniek met gepolariseerd licht. Zalman heeft al een aardige poging gedaan www.zalman.co.kr... maar laat het 'samenstellen' van het 3D-beeld helaas over aan videodrivers (kost extra CPU-/GPU-tijd, en het is maar afwachten of/hoelang het door je videokaartfabrikant ondersteund wordt). Zodra ze gewoon HDMI 1.4 implementeren en de responsetijd onder de 3ms weten te krijgen, wordt het voor den gamert interessant.
DiagnosisTyphus 16-04-10 | 22:15
www.youtube.com... bam, 3D kan al op de huidige DSi
svenk91 16-04-10 | 23:11
@ svenk91 : je begrijpt het niet helemaal, dat is namelijk niet 3D.
Dr.Bob 17-04-10 | 00:01
Ik zou zeggen, ga eens naar een 3d film in de IMAX in a-dam. Dan ben je meteen om als je dat niet al was...
Ik ben al poosje aan het sparen voor mijn setup. Echter is dit moeilijker dan ik dacht (sparen that is). Een student heeft zo veel om geld aan uit te geven!
RadioKies{~} 17-04-10 | 00:27
Vandaag bij een 3D presentatie van Sony geweest. Alhoewel het redelijk goed was georganiseerd (leuke gastvrouwen! potdomme!), verbaast het me dan dat er niet genoeg brillen beschikbaar waren, dus om en om een paar filmpjes kijken. Dat was slecht, want om die ervaring ging het juist. Maar wat ik door dat brilletje zag.... wow.... Kogels ontweken in Killzone 2, racen met diepte in GT5... En voor het geld hoef je het nou ook weer niet te laten, je bent gamer of niet ;) Krijg wel koppijn tijdens het kijken, ben benieuwd hoe dat is als je het spel echt aan het spelen bent.
Enige zorg is of er wel genoeg content beschikbaar gaat komen, want HD televisie is ook nog steeds niet ingeburgerd...
GiftZwerg 17-04-10 | 00:38
@GiftZwerg 17-04-10 | 00:38
Op de nVidia site kun je bij de 3d sectie kijken wat supported is. Er zijn er al veel waarbij het kan. Daarnaast kun je ook een 3d emulatie laten uitvoeren waarbij het enkele beeld (dus ook normale films) naar 3d worden omgezet on-the-fly. Alleen werkt dat niet altijd even mooi (mayB met latere softwareupdates dat dat nog beter werkt).
RadioKies{~} 17-04-10 | 04:20
goeie genade die cross-eye techniek werkt echt.
Bierspundeltje 17-04-10 | 07:38
tsja..wat zal ik zeggen...ik vraag mij af of ik over 10 jaar nog wel normaal tv kan kijken...ik ben blind aan een oog dus ik vraag mij af of ik ook 3d kan kijken..
robindapobin 17-04-10 | 12:18
Ik zit te wachten op 3D ja. Ik vindt het in de bioscoop geweldig en het lijkt me thuis ook mooi.
Als de PS3 deze zomer de 3D update krijgt zal ik serieus kijken of het allemaal een beetje betaalbaar is. Ik vermoed echter dat ik nog even zal wachten tot het wat betaalbaarder wordt. Hoop dat niet teveel mensen dat doen, want dan komt het er nooit van.
Die paar mensen die hoofdpijn krijgen van 3D technieken is dan jammer. Dan gebruiken die het maar gewoon niet.
Dat headtracking lijkt me ook super geinig. Zag laatst ook al die Winscape demo:
www.youtube.com...
Iemand heeft dat idee van die Wiimote chinees genomen en er twee "ramen" mee gemaakt. Alleen is dat geen 3D maar meer dat je door een raam kijkt naar een grote foto/film.
Als ze dat nou combineren met 2 3D TV's dan kun je tenminste echt naar buiten kijken :)
Head tracking + 3D lijkt dus het mooiste. Dan kun je tenminste echt even snel om een hoekje kijken.
fappefras 17-04-10 | 23:19
Ik zit inderdaad te wachten op 3D, maar dan alleen op de goede manier, die dus ook bijvoorbeeld bij avatar in de bios gebruikt werd.
Twee keer gepolariseerd beeld dus op je scherm, en dan een papieren/plastic brilletje. Geen onzin met batterijen. Ik begrijp ook niet waarom sony brillen met batterijen nodig zou hebben. En alsjeblieft ook geen onzin met interlaced knipperende beelden en andere hoofdpijn dingen.
Van de genoemde opties zie ik alleen iets in de sony versie; een monitor die zowel horizontaal als verticaal gepolariseerd beeld geeft. En de end user (gamer) hoeft alleen een simpel en goedkoop brilletje (net als bij avatar.) dat werkt prima en goed. lcd-monitoren gaven sowieso al gepolariseerd licht, een beeldscherm met de dubbele opbrengst is dus niet zo'n grote en innovatieve stap. Toch goed dat sony toch als eerste die stap neemt.
cabbit 18-04-10 | 00:15
robindapobin 17-04-10 | 12:18
Oei, maar ik denk dat er altijd een keuze zal blijven. Veel mensen worden ook duizelig van 3d vision en 3d camera's zullen voorlopig wel erg duur blijven.
Bierspundeltje 18-04-10 | 11:55
Geef mij maar gewoon 2D HD met een goeie gameplay. Ik heb vroeger ook eens zo'n Asus TNT brilletje getest en kreeg er na een minuut al hoofdpijn van.
Jax 19-04-10 | 10:32
Tjah, Philips had het systeem WOWvx. Dit systeem werkt al. De eerste WOWvx TV's zijn reeds verkocht aan bedrijven maar er was nog een beetje meer development nodig om het goedkoper te krijgen en geschikt te maken voor de consument. Als dat gewoon was gedaan dan hadden deze TV's ondertussen waarschijnlijk ook al in de schappen gelegen of dan kwamen ze er nu binnenkort aan.
Gerard (CEO Philips) had (15 April, precies een jaar geleden bekent gemaakt) echter het voortschrijdend inzicht dat nog niemand op 3D zat te wachten, dat het nog heel lang zou gaan duren en dat eerst de brillen zouden komen (gek he, als er geen alternatief wordt aangeboden) en besloot toen verder research rondom WOWvx op te schorten. Ik heb toen al aangegeven dat dit onzin, een slechte keuze was. Echter nu een jaar later blijkt dus wel dat Gerard [X]Ongeschikt is als CEO van Philips. Overal is het 3D dat de klok luid, alleen klaagt iedereen nog over de brilletjes. Als Philips nog een nieuwe CEO zoekt ben ik beschikbaar ;) .
Al heb ik wel het vermoeden dat Philips (Gerard) onder druk is gezet (en zich heeft laten zetten) door andere bedrijven. Zou Philips tenslotte deze technologie nu op de markt hebben gezet dan zouden ze direct marktleider zijn geworden in de TV's. Daarnaast kregen alle andere fabrikanten hun brilletjes zooi niet verkocht. (Volgens mij zijn dat soort afspreken overigens illegaal)
Maar dat is dus wel waar we met z'n allen op zitten te wachten. 3D en dan zonder bril!
DasUnterMensch 19-04-10 | 12:58