action

Over het zaadje dat in de winkels te koop is hoeven we onszelf geen illusies meer te maken, aan het vermaak en de creatieve inhoud komt geen einde. Met zo’n beetje dé persoonlijkheid van dit jaar (een volledig zelf aan te kleden en op te maken juten poppetje bekend als Sackboy) is de eerste stap al een daalder waard: LittleBigPlanet’s hoofdpersoontje(s) heeft een waanzinnige charme. Het effect dat een kleine puppy op een jong meisje heeft, met dezelfde ogen kijkt de mensheid naar de vriendelijk rondhuppelende Sackboy en zijn komische gelaatsuitdrukkingen. Je zou d’r geen negatief woord over durven schrijven...bijna dan.

De platformgame die ontwikkelaar Media Molecule vervolgens zelf in tientallen levels op je disc heeft gezet blinkt eveneens uit in creativiteit, plezier en inventiviteit. De 2D+ levels (tweedimensionale gameplay, voorzien van 3 lagen in de diepte) presenteren elke keer weer een nieuwe droom om doorheen te ploeteren. De ene keer gaan we touwtje springen, een andere keer racen we op door een raket aangedreven skateboard een parkoers door terwijl in de favoriete levels van ondergetekende hele platformavonturen beleefd worden in adembenemend sterk ontworpen levels.

Is LittleBigPlanet (LBP) als platformgame het beste dat we ooit gezien hebben? Nee, dat dan weer niet. De eerlijkheid gebied te zeggen dat het daarvoor net niet solide genoeg aanvoelt. Beoordeel deze game namelijk puur als platformgame en je zult zien dat de Sackboys wat steekjes laten vallen. In die weergaloos originele levels die barsten van creativiteit en unieke elementen is de besturing niet perfect. Sommigen hebben het al eerder omschreven als ‘zweverig’, we kunnen ons daar goed bij aansluiten. Het springen met je Sackboy voelt gewoon iets minder gecontroleerd dan dat je met bijvoorbeeld Mario springt. Alsof de zwaartekracht minder dominant aanwezig is.

Daarnaast is het principe van de 3 dieptelagen in een level ook duidelijk gericht op het bieden van meer creatieve mogelijkheden in leveldesign. Qua gameplay werkt het minder, aangezien je tijdens het spelen nooit moeiteloos zult wisselen van laag of meteen in zult zien op welke van de 3 dieptes een object zich bevindt. Soms spring je omhoog de lucht in, soms spring je op een object in de 2e dieptelaag. Het is lastig, het geeft je niet dat gevoel van ultiem gerichte controle dat je wíl hebben bij een platformgame, maar til er niet te zwaar aan. Het eindresultaat loopt er niet echt een grote deuk door op. Uiteindelijk is LittleBigPlanet –puur als platformgame- dan ook een uitzonderlijk pakket van plezier, uitstekend leveldesign en een besturing die okay dienst doet.

Hoe leuk ook, het klimmen en springen is slechts één kant van LBP. De ware kracht van deze game zit ‘m in het al maandenlang hoog van de daken geschreeuwde ‘create & play’. Het zaadje dat je in de winkels koopt plant namelijk nog iets bijzonders in je Playstation 3: een level editor met een scala mogelijkheden en een gebruiksgemak zoals we nog nooit zagen. Als we zeggen ‘je kunt alles maken’ dan zitten we er (voor wat betreft 2D-games) geen centimeter naast.

Want alles kan ook, teveel om op te noemen hier zelfs. Om je toch een kijkje in de keuken te geven: materialen als hout, karton, stof, ijzer en steen zijn in alle mogelijke vormen te maken. Daarnaast reageren ze ook zoals zou moeten. Physics zijn tot in de puntjes verzorgd. Bouw een toren van blokken, trek de onderste weg en je ziet het. Bouw een auto met motor, een lang stuk met veel heuvels, dalen, rotsen en schansen. Race eroverheen en ervaar het zelf. Bovendien is er onder het kopje ‘simpele eigen invulling’ nog de mogelijkheid om foto’s te maken, up te loaden en te stempelen waar je maar wilt. De mogelijkheden zijn eindeloos...

...en dan hebben we het niet eens gehad over de meccano-achtige toepassingen. Hang voorwerpen aan bungelende kettingen, bouw je eigen robots met een snufje A.I., zaag een plank in de vorm van een molen, bouw wieken, bevestig die met een moer en laat het ronddraaien. Eindeloos. We moeten trouwens ook de mogelijkheden niet vergeten waarmee makers de ervaring van hun publiek kunnen sturen. Plaats mondjes die teksten uitspuwen als spelers erlangs lopen. Creëer zo NPC’s, raadsels, handleidingen. Bepaal vanaf welk camerastandpunt bepaalde dingen in beeld gebracht worden en verzorg de muziek die start op de momenten dat jij dat wil. Bovenstaand is nog maar het topje van de ijsberg, want zoals gezegd, er komt geen einde aan de mogelijkheden.

Alles dat we tot nu toe geschreven hebben hadden we weken geleden ook al kunnen tikken. Het woord dat in een vroege recensie de boventoon had gevoerd: potentie. Want daarvan zit LittleBigPlanet barstensvol. Maar aan ‘potentie’ kunnen we geen cijfer verbinden. Potentie laat niet zien of er wel een community is die voor ons minder creatieve en drukbezette gamers prachtige levels gaat bouwen – dat heeft namelijk nogal wat voeten in aarde. Potentie leert niet of het hele online gedeelte – we moeten de marketingkreet ‘share’ natuurlijk ook niet vergeten – wel werkt. En potentie leert ons ook niet wat 2 weken afwachten ons wel leert; hoe is LittleBigPlanet nadat het eenmaal losgelaten is op onze wereld? Of om terug te komen op de analogie in de intro: is dit zaadje uitgegroeid tot de bonenstaak of is het verpieterd?

Het eerste antwoord dat we geneigd zijn te geven is bonenstaak, hands down. Alle minpunten lijken namelijk als sneeuw voor de zon te verdwijnen op het moment dat we online gaan, een level kiezen en vervolgens met het grootste gemak in zo’n level duiken – samen met anderen als we zin hebben. Een glimlach van verwondering is niet te onderdrukken als we de muzieklevels ontdekken. Sackboy springt op een auto die langs een aantal sensoren rijdt die een geluid afgeven. Blijf rustig op het karretje staan en je ziet dat sommige creatievelingen zo hele nummers hebben nagecomponeerd van de Stones’ Has anybody seen my baby? tot aan Final Fantasy 10’s Zanarkand.

Even later ontdekken we evenzeer creatieve brouwsels als we in een level komen waar 2 auto’s klaarstaan om het tegen elkaar op te nemen in een hilarische race door een tuin. Een level later waarin we (inclusief verhaalijntje) uit een gevangenismoeten ontsnappen en bewakers moeten vermijden eindigt in een wilde achtervolging, waarbij wij in een houten cabrio aan de computergestuurde politie moeten ontsnappen. Geniaal.

Echte hoogtepunten komen echter op het moment dat we een Zelda-level selecteren. Hier zijn npc’s aanwezig, is een LBP-achtig Hyrule nagebouwd en moeten we op zoek naar (de stempels van) een zwaard en schild voordat we überhaupt de eerste hindernis kunnen passeren. Fantastisch. Weer een ander avontuur dat mateloos intrigeert, al is het alleen maar doordat we niet eens kunnen ontdekken hoe die gekke Japanner het voor elkaar gekregen heeft, is een old-skool sidescrollin’ shooter. Sackboy verdwijnt uit beeld, een pixelachtig vliegtuigje neemt het over, het beeld schuift van rechts naar links en het enige dat we moeten doen is vliegen en tegemoet komende vijanden neerschieten alsof we de arty versie van R-type Delta aan het spelen zijn. Magisch, en zo gaat het nog wel even door.

Na al die superlatieven zijn we bijna aangekomen bij een eindoordeel. Het spelen van LBP is goed, het creëren verdient alle lof en de community is naast actief ook nog eens volop bezig met het aanbieden van de meest extravagante eigen invulling. Toch is het niet allemaal goud wat blinkt. Achter de schermen van al dit moois blijkt namelijk een van de grootste vijanden van de mensheid actief: censuur.

Het is begrijpelijk dat je niet zomaar logo’s kunt gebruiken van andere bedrijven in jouw levels. We snappen dat Sony hier een bepaalde vorm van censuur aan moet verbinden. Maar de wijze waarop dit gaat en de levels waarbij dit gebeurt laten een zure nasmaak achter. Als 2 weken LBP ons één ding geleerd hebben is het dat Sony hier de zaak flink heeft laten escaleren. Ontworpen levels die niet aan de eisen van de uitgever voldoen worden offline gehaald. Zonder waarschuwing, zonder mogelijkheid om aanpassingen te maken. Bovendien gebeurt dit niet alleen bij levels die opzichtig inbreuk maken op andermans IP, maar worden er her en der ook pareltjes offline gehaald die compleet veilig lijken.

Neem bijvoorbeeld het nu al beruchte ‘Azure Palace’ level. Een van de meest geweldige voorbeelden van waar LBP toe in staat is. Een genot om te spelen, met een heuse eindbaas, innemende presentatie en fantastisch design. Na vermoedelijk tientallen uren ontwikkeling van een gedreven gamer heeft Sony de level offline gehaald. En offline betekent weg. Niemand heeft ‘m laten weten wát er mis is met de level. Was er een mailtje gestuurd met een reden, dan had dit nog aangepast kunnen worden. Maar nee. Level weg, verklaring weg en online weer een parel minder.

LittleBigPlanet is uiteindelijk een weergaloos pakket geworden dat bijna alles waarmaakt en zelfs vaak overtreft wat het beloofde te doen. De gameplay is fantastisch, het samenspelen een droom, de ontwikkeling van levels een revolutie en het online delen werkt grotendeels perfect. We krijgen alleen een zure nasmaak van de strenge en gebruikersonvriendelijke censuur die Sony genadeloos toepast. Ook hier geldt dat er niet overdreven zwaar aan getild moet worden, wat overblijft is namelijk nog steeds een mijlpaal waarbij tientallen fenomenale levels wél bereikbaar blijven. Het zaadje dat je in de winkel kon en kunt kopen is uiteindelijk de bonenstaak gebleken die kan leiden naar de kip met de gouden eieren. Het enige dat Sony moet doen is hun online beleid een tikje versoepelen en dan krijg je die gouden eieren ook daadwerkelijk in handen. Tot die tijd zal de community én iets voorzichtiger moeten zijn én nog even doorbijten. Want wat zou het zonde zijn als zo’n revolutionaire game zijn levenskracht verliest vanwege die lastige Fe-Fi-Fo-Fam-censuurreus...

Cijfer: 9.1

Waarom een 9.1? Omdat LittleBigPlanet niet alleen een unieke, maar ook nog eens een enorm vermakelijke en bijzondere game met persoonlijkheid blijkt te zijn. LBP geeft samen spelen weer eens een andere betekenis dan samen schieten, en daarnaast biedt het de meest uiteenlopende nieuwe elementen die gaming nog miste. Dat van die dieptelagen is niet helemaal gelukt, het spelen zelf is soms wat zweverig en natuurlijk is er nog die vervelende censuur van Sony. Die ongemakken zal niemand ontkennen. Daarentegen zal er ook geen objectief persoon te vinden zijn die zal ontkennen dat deze game een mijlpaal is in gaming. Een mijlpaal waar we waarschijnlijk nog jaren van kunnen genieten, eentje die de meest uiteenlopende doelgroepen dicht bij elkaar brengt. En dat is misschien wel de grootste troef van deze play, create & share-game...