teaser

Geen Italiaanse maffiagozer dit keer, ook geen uit Menace2Society-geplukte stoere negert. In Grand Theft Auto 4 staan we in de schoenen van Niko Bellic, een Oostblokimmigrant, naar Liberty City gelokt door de mooie verhalen van zijn neef Roman. Hoeren, feesten, tieten, meer geld dan God kan tellen en niet te vergeten de tientallen villa’s en sportwagens; tja, Roman leeft ‘The American Dream’. Reden genoeg voor Niko in ieder geval om zijn door oorlogen verneukte leven lekker uit te zitten in de luxe van Roman. Het enige addertje onder het gras openbaart zich echter al snel na aankomst: neeflief Roman houdt nogal van grote verhalen, in werkelijkheid runt ie een armoedig taxibedrijfje en staat ie dik in de schuld bij een aantal criminelen. Toch nog werk aan de winkel dus voor de koelbloedige Niko, want in Liberty City ligt het geld voor het oprapen, tenminste, voor iedereen die het niet erg vindt dat er bloed aan z'n handen kleeft...

Laat ik hier eens beginnen met te zeggen dat Niko bij verre de meest sympathieke GTA hoofdpersoon is die we ooit hebben gezien. Enerzijds is er de koelbloedige en efficiente moordenaar zonder gevoel, anderzijds is er Niko als mens. Een gevatte, relaxte, grappige gast met ballen, het hart op de juiste plaats en een loyaliteit naar wie dat verdient. Een heerlijk en extreem goed uitgewerkt figuur dus, die niet na 20 uurtjes begint te vervelen, precies wat een game van deze omvang nodig heeft.

Het mooie is echter dat het niet ophoudt bij Niko, want echt waar, bijna elk karakter uit deze game bezit een tot in detail uitgewerkte persoonlijkheid waar je U tegen zegt. Alles zit er op en eraan. Neem bijvoorbeeld de Jamaicaanse Badman en Little Jacob. 2 gasten die voortdurend zitten te blowen, stoned en daardoor ook zo paranoia als wat zijn. Altijd zitten ze in de drugshandel te rommelen en daar komt nog eens bij dat ze met hun zwaar Jamaicaanse slang (vooral als ze weer eens een spliff opgestoken hebben) zo goed als onverstaanbaar zijn. I and I man! Ze zijn een heerlijk tekenend voorbeeld voor de wijze waarop karakters in GTA 4 behandeld worden. Zwaar overtuigend vanuit etnische achtergronden, waarbij taal, animatie, uiterlijk en dialoog een niets minder dan 100% geloofwaardige cast opleveren met alle nodige streetcredit. De dialogen die scherp, grof en vaak hilarisch zijn doen op geen enkele wijze afbreuk aan die waterdichte geloofwaardigheid. Sterker nog, het schuift veel van de personages naar een niveau dat vaak alleen gehaald wordt in legendarische films. Ik noem bijvoorbeeld een Goodfellas of een Godfather, niet de minsten dus... En dan ga ik nog niet eens alinea’s lang vullen met hoe betrokken je raakt bij het fantastische maatschappijkritische verhaal met een lekkere dikke Rockstar-knipoog. Dit is goud waard, puur goud.

Binnen deze overweldigende cast karakters zul je als Niko uiteindelijk je weg moeten vinden naar de criminele top. Ik zal jullie het voor de hand liggende gedeelte grotendeels besparen, want in de basis doen we hier hetzelfde als in vorige GTA’s. Steeds grotere jongens in het criminele circuit leren kennen, steeds grotere klusjes oplossen, steeds meer vijanden en vrienden maken en dat alles doen door netjes naar een op je minimap verschijnende letter te rijden. De missies die je krijgt zijn ook vaak volgens het bewezen principe ‘rijd naar punt A, schiet X mensen neer, om vervolgens de politie te ontvluchten naar punt B’. Zoals gezegd, bekende kost dus voor de liefhebber van de serie, al moet je me niet verkeerd begrijpen, dankzij de vele kleine en grote veranderingen daaromheen is ‘een herhalingsoefening’ wel het laatste predikaat dat we op deze game kunnen plakken.

Zo zijn er bijvoorbeeld aanpassingen gemaakt aan het vechtsysteem en de schietactie. Die tweede heeft daarin de grootste veranderingen doorgemaakt. Met een druk op de knop dekking zoeken werkt naar behoren, net als de mogelijkheid om vijanden te ontwapenen en de lock-on functie waar je met het rechterpookje ietwat van kan afwijken voor goedgemikte headshots en dergelijke. Prima gedaan. Het vechten is uitgebreid met verschillende combo’s en de mogelijkheid om te counteren, al blijft dit over het algemeen toch een van GTA’s zwakkere punten. Nog steeds vind ik het een beetje stroef aanvoelen en dat is jammer, hier ontbreekt gewoon een bepaalde mate van soepelheid en het gevoel van brute knokpartijen. Desalniettemin zijn de veranderingen die er zijn gemaakt zeer welkom en wordt het totaalplaatje van de actie te voet er alleen maar beter op.

Iets anders dat enorm veel bijdraagt aan het verloop van de game zijn de physics. Echt, ik heb de meest bizarre momenten meegemaakt dankzij de compleet verschillende eigenschappen van de tientallen diverse auto’s. Geen rit is hetzelfde. Zo ontvluchtte ik de polite in een belangrijke missie. Ik was aan komen rijden met een gruwelijke sportwagen die ik noodgedwongen moest achterlaten. Snel maar even een moeder uit haar gezinsauto rammen, zonder er bij na te denken dat die de bochten even net iets minder scherp kan nemen. Gevolg: de eerste bocht reed ik snoeihard de vangrail in, zodat Niko door de vooruit heen gelanceerd werd en 20 meter verderop dodelijk tot stilstand kwam. Ouch!

Maar ook de wijze waarop je de veringen van de auto’s hun werk ziet doen, waarop je Niko tijdens het rennen zijn gewicht ziet verplaatsen, achtervolgingen waar je over daken heen springt en soepeltjes rollend neer komt bij de wat hogere sprongen; het is maar een greep uit de vele, vele aandachtspuntjes die deze GTA een stuk realistischer maken dan z’n bijna cartooney voorgangers. Het totaalplaatje is dan ook zo compleet als ze maar komen. Het enige wat ik aan te merken (en het is een kleine aanmerking) is dat ze net even een tikje minder auto's de zware besturing hadden mogen meegeven. Veel bolides lijken niet eens over stuurbekrachtiging te beschikken. Het komt de diversiteit ten goede (vooral als verderop in de games wel veel meer 'goede' auto's te vinden zijn) maar in het begin ontneemt het hier en daar wat raceplezier als je sommige bochten snel veel te ruim neemt.

Bekijken we het gros van de missies in de singleplayer mode, de geniale tussenfilmpjes met hun nog genialer geschreven dialogen en presentatie, de vele tot in de detail verzorgde aandachtspuntjes daarin, de sympathieke Niko, de algemene verbeteringen die we her en der tegen het lijf aan lopen en dat alles natuurlijk gemixt met de tijdloze en nimmer vervelende gameplay van GTA, dan kunnen we toch wel stellen dat we hier iets bijzonders in handen hebben. Het meest bijzondere daarvan echter, we zijn nog láng niet klaar met vertellen. Morgen dan ook deel 2 van onze visie op dit Rockstariaans meesterwerk!