specials

De producten (kort door de bocht):

- Netgear WNDR3700 - Spartaanse interface, maar ook Spartaans krachtig
- Hercules HWNRi-300 - Keimooi, letterlijk en figuurlijk
- Linksys WRT610N - Heer en meester, onze favoriet
- Zyxel NBG460N - De router die routert
- Microsoft Wireless N adapter - Verplicht icm N-Router!
- Linksys WET610N - Onmisbare brug voor PS3-ers / goed alternatief voor X360-ers

Algemeen: QoS
Zoals eerder vermeld is het niet de bedoeling dat we diep ingaan op de technische aspecten van de onderstaande apparaten, we richten ons -net zoals we dat met games doen- op de gebruikerservaring. Toch is er een technisch aspect dat belangrijk genoeg is om hier te vermelden. QoS of te wel 'Quality of Service' geeft je namelijk de mogelijkheid een netwerk te vertellen hoe om te gaan met het verkeer dat over dat netwerk loopt. Op deze manier kan er binnen een netwerk onderscheid gemaakt worden tussen verkeersstromen. Dit is nodig omdat capaciteit op en van een netwerk niet oneindig is en dus wil je die kunnen toewijzen aan specifieke verkeersstromen, zoals die van je console, zeker als iemand anders je netwerk torrents zit neer te laden of urenlang (met haar vriendinnen) zit te skypen. Lang verhaal kort; het zorgt dat de poorten die je console gebruikt voorrang krijgen op ander dataverkeer. Dit type instellingen kan op de meeste routers uit het rijtje toegepast worden. Bij de een wat makkelijker dan bij de ander overigens. Lees verder.

Algemeen: Maximale doorvoersnelheid en je console
Hier wordt het wat interessanter. De snelheid en stabiliteit (hoeveelheid 'lag') van je verbinding is essentieel voor gamerts die online spelen en voor iedereen die zijn console ook gebruikt om video mee te streamen. Je oude G-Router kan tot max 54Mbit (marketingtrucjes daargelaten) en een N-Router tot 300Mbit. Uiteraard gelden deze cijfers alleen als je er in dezelfde ruimte pal naast zit, maar relatief gezien is N dus altijd sneller. Hoe groter de afstand, hoe meer muren er tussen zitten, hoe zwakker de verbinding zal worden. Logisch, maar niet noodzakelijk een probleem als er net even teveel muren zijn. Zie het stukje over de Linksys Bridge (zeker als je een PS3 bezit!) om te lezen wat ik bedoel.

Algemeen: De N-standaard
Zoals eerder vermeld pretendeert dit stukje niet technisch inhoudelijk te zijn. Wil je écht het fijne weten van deze standaard dan zijn daar genoeg documenten (met dank aan Mike Duin), officiële en andere websites te vinden om je honger te stillen. Ok, daar gaan we.

---
Netgear WNDR3700
Prijzen | Specificaties
Op de klacht over de Spartaanse interface had fabrikant een duidelijk antwoord. "Het werkt tenminste...", en direct daar achteraan "...op al onze routers, wel zo praktisch bij het aanbieden van degelijke en eenduidige support." Hoewel mijn oog ook wat wil, hebben ze wel een punt. Het enige concrete minpunt is dat een standaard gebruiker daardoor juist eerder geneigd is om support te bellen dan zelf uit te zoeken wat het probleem is.

Dit verbeterpuntje daargelaten is het technisch een sterke router en een sterk merk dat inderdaad bekend staat om zijn goede supportafdeling (niet getest). Je kan met dit model zowel van de 2.4 als de 5GHz band gebruik maken. Die laatste is een stuk minder druk bezet en stabieler wat resulteert in een hogere doorvoersnelheid. Daarnaast beschikt de router over een USB-poort waar je een externe HDD of USB Stick in kan steken zodat je de gegevens die er op staan makkelijk met andere apparaten in het netwerk kan delen. Zo kan je bijvoorbeeld films downloaden naar de externe HDD en die afspelen met je X360 of PS3. Tenminste als console het formaat ondersteund dat je gedownload hebt. De enige andere router uit deze light-test, die ook deze functie heeft, is die van Linksys.

De router heeft een week lang probleemloos zijn werk gedaan en kon met gemak een X360, PS3, Wii, een fileserver en diverse laptops aan. Zowel bestanden uitwisselen, video streamen op beide kanalen als met je console online gamen ging iedere keer vlekkeloos.

---
Hercules HWNRi-300
Prijzen | Specificaties
Wat betreft specificaties is dit 'de underdog'. Nu moet je er wel rekening mee houden dat deze router ook niet bedoeld is voor gamerts of andere zware gebruikers. Net als bij de Netgear is er geen sprake van zichtbare antennes. Toch zitten er onder de motorkap twee in plaats van drie. Dit zie je aan het bereik, al hebben we er geen hinder van ondervonden tijdens het gamen. Video streamen hebben we bij deze router niet getest. Wat ons wel tegenstond is dat je de configuratie niet 'eventjes' uit kon voeren door in te loggen op de webinterface. We werden gedwongen de installatie CD te gebruiken, die overigens prima in orde was.

De router is voornamelijk voor wie nat wordt van een strak design. Tot nu toe is dat iedereen geweest die het ding gezien heeft op één na. Een stagiaire dacht dat het zo'n wekker was met een iPod dock. Eigenlijk niet eens zo heel gek gedacht achteraf gezien. Uiteraard hebben we haar op dat moment hard uitgelachen, zo ga je nu eenmaal om met lekkere stagiaires. Nou ja, ze houdt in ieder geval van reetro games.

---
Zyxel NBG460N
Prijzen | Specificaties
Het apparaat heeft geen usb poort met NAS en/of printerondersteuning, geen superslick spacey design, geen ingebouwde torrent client, geen... euh... eigenlijk niets extra's eigenlijk. En dat is nou precies de kracht van het apparaat! Het doet denken aan die reclame voor rooibosthee die gemaakt is van, ja rooibos dus. Deze router routert, en dat doet hij prima.

Kwaliteit en eenvoud sieren het ding. Van buiten is het een wit blok, met witte antennes er op. Typisch iets om niets over naar huis te schrijven. De interface daar in tegen is zo gelikt als dat je van een console bent gewent. De opties zijn -met enige voorkennis- gemakkelijk te vinden en in te stellen. Helaas ontbrak een ingebouwde help-functie die contextueel uitleg geeft over de beschikbare opties. Hopelijk pakken ze dat nog aan in een toekomstige firmware update. Een laatste minpuntje (niet voor iedereen) is de prijs. Als je puur naar de functies kijkt, dan kan je letterlijk voor de helft klaar zijn. Toch als je zo iemand bent wiens audioset ook uit losse componenten bestond, zo een waarbij een versterker alleen maar versterkt, dan zal een router die niets anders doet dan uitstekend routeren, je zeker aanspreken.

---
Linksys WRT610N
Prijzen | Specificaties
Een tikje duurder dan de andere routers uit het rijtje. Maar ook een tikje degelijker in constructie, een tikje meer mogelijkheden, een tikje meer design, een tikje betere online ondersteuning (24/7 beweren ze zelf, maar heb ik niet getest), een tikje meer aanverwante producten (zie de Linksys WET310N, en check ook eens hun Media Hub). Hoewel deels subjectief wist deze router de meeste indruk te maken. Het apparaat kent net als de Hercules en de Netgear router een slick antenneloos design. De afbeelding hieronder zal bepalen of het ook jouw voorkeur is om een strak ruimteschip je netwerk te laten beheren. De mijne wel in ieder geval.

Minder subjectief zijn het uitstekende bereik en de stabiele doorvoersnelheid (dat alleen door de Zyxel geëvenaard wordt), de mogelijkheid om een externe harde schijf met de rest van het netwerk te delen, en dual band (beide ook mogelijk met de Netgear) en het design dat nog natter maakt dan de kei van Herculus. Van de vier routers die we getest hebben heeft dit model alle voordelen van de anderen, maar geen van de nadelen. De ingebouwde hulp is duidelijk genoeg om de leek vooruit te helpen en dan is er nog de overtuiging van het merk om gamerts tevreden te kunnen stellen..

Deze router zou niet eens in de test voorgekomen zijn, ware het niet dat we pas begin deze week een persbericht binnen kregen waarin staat vermeld dat iedereen die een Linksys router koopt een game uit mag kiezen. Hiervoor hoef je niet ouderwetsch naar een winkel om een doosje op te halen, je kan hem gewoon via het inmiddels vertrouwde Steam downloaden. De keuzes die je hebt zijn gerelateerd aan het model dat je koopt en je wordt niet afgescheept met alleen maar games uit de tijd dat 3D games nog 'hip and happening' waren. De aanschaf van het boven genoemde vlaggenschip biedt toegang tot de beste titels.

Het feit dat deze fabrikant er een game cadeau bij doet kan twee dingen betekenen. 1; een marketing piepo wil een nieuwe doelgroep aanspreken en denkt verder niet na over de hardware die daarbij verkocht wordt (je wil niet weten hoe vaak dat gebeurt), óf 2; de fabrikant is er zodanig van overtuigd dat dit product geschikt is voor gamerts dan ze dat met een vrij aardige actie ondersteunen. We kunnen nu uit ervaring zeggen dat gelukkig het laatste waar is. Mocht je toch op het punt staan een PC game aan te schaffen, dan is deze router in eens niet meer de duurste en de beste uit dit rijtje, maar gewoon de beste.

---
Microsoft Wireless N adapter
Prijzen | Specificaties
Laten we maar meteen beginnen met de grootste klacht; dit ding is duur. Dezelfde 80 euro die je voor de G-versie betaalde, betaal je nu voor de N-versie. Het enige verschil is dat je nu wél waar voor je geld krijgt. Buiten het voordeel dat je geen aparte voeding nodig hebt (je sluit hem aan via de USB poort op de achterzijde van het apparaat) mag je rekenen op een uiterst stabiele verbinding en een groter bereik. Dit komt deels door de N-technologie van je router, maar ook deels doordat het apparaatje twee antennes heeft in plaats van een, zoals bij de G-versie het geval was. Komt nog eens bij dat de adapter dual band is en dus ook 5GHz ondersteunt. Hierdoor gaat het streamen van muziek en video nu wél zonder haperingen.

Belangrijker nog, online gamen heeft nu minder kans op 'lag'. Deze pijnlijke vertragingen in je verbinding zullen eerder aan de servers van Xbox Live of aan die van je provider liggen, maar je thuisnetwerk zal in ieder geval niet (meer) de schuldige zijn. Uiteraard was het veel beter geweest als WiFi-N er standaard in had gezeten. Vergeet echter niet dat de X360 alweer vier jaar geleden op de markt verscheen. Vier jaar voordat de standaard gefinaliseerd werd. Al die PS3 fanboys die de X360 dissen omdat je Wi-Fi er apart bij moet kopen, zijn in eens de mond gesnoerd. Zelfs de nieuwe PS3 Slim heeft geen ondersteuning voor 'N' gekregen, terwijl ze met dat apparaat wél op tijd waren.

Nadelen: naast de prijs is de adapter uitsluitend en alleen geschikt voor de Xbox 360. Als je nu denkt "duh.. logisch toch?", dan is het antwoord "Nope." Het volgende product legt uit waarom. Voordat we daar aan toekomen; voor iedereen die een X360 bezit en ook een router heeft die de N-standaard ondersteunt, is dit eigenlijk een verplichte aanschaf. Let op, alleen als je daarnaast geen andere consoles hebt dan de X360.

---
Linksys WET610N Bridge
Prijzen | Specificaties
"Voor alles te gebruiken dat een ethernet aansluiting heeft", "Vervangt je netwerkkabel voor iets dat draadloos is, zonder verlies in snelheid." Oké, dat zijn vrij grote uitspraken. Dit zou dus hoop kunnen geven aan PS3 bezitters. Hiermee zouden zij dus alsnog van de N-standaard gebruik kunnen maken, zonder te hoeven wachten op een adapter van Sony (als die er ooit komt). We hebben deze zogeheten 'bridge' eens flink op zijn staart getrapt. Kort door de bocht: het werkt! Je sluit een kort netwerkkabeltje aan tussen je PS3 (of ieder ander apparaat met een netwerkaansluiting) en de Bridge.

De Bridge connect vervolgens draadloos met de Router (in onze test de WRT610N die ook van Linksys afkomt) en taadaaaaaaa! Alsof je er een kabel tussen hebt hangen. Het enige wat er tussen zat waren drie dikke betonnen muren gevuld met staaldraad. Doorgaans niet de meest ideale omstandigheden voor een draadloze verbinding. Het gevolg; geen enkel probleem. Zowel het streamen van video als het spelen van online games, waarbij een fractie van een seconde lag leidt tot de dood, verliep zonder enige problemen.

"Dit apparaat is dus feitelijk de ideale oplossing voor iedereen, ook voor X360 bezitters!" Ware het niet voor ééééén klein nadeel, dan zou dit zeker waar zijn geweest. De WET610N wordt geleverd met een eigen voeding, zonder de optie om stroom te trekken via een USB poort. Voor een console bezitter is dat toch weer een extra draadje trekken naar een extra te vullen stopcontact. Als je de gemiddelde home entertainment setup van een die-hard gamert ziet, dan is dat toch weer net even een draadje te veel. Van de andere kant, PS3 bezitters, jullie hebben op een fysieke draad na geen andere mogelijkheid. Wees blij dat er een kwaliteitsproduct als dit voor jullie bestaat.

---
De oorspronkelijke vraag
"Hey, jij daar van de redactie, heb ik er wat aan als gamert om over te stappen op een N-Routert?", dat is wat je ons gevraagd hebt (je weet wel wie je bent!). Het korte antwoord is "Duh..." Een iets uitgebreider antwoord kan zijn "Zolang je voor je X360 de N-adapter erbij koopt" of "Zolang je voor je PS3 een bridge koopt." Een nóg uitgebreider antwoord krijg je door daadwerkelijk de lange lap tekst hierboven te lezen. "Hey, jij daar, die gamert daar die ons die vraag stelde! We komen volgende week onverwacht een huisbezoek afleggen en testen dan of je alles goed gelezen hebt, durf eens één van onze vragen verkeerd te beantwoorden..."

Iemand nog een andere vraag? We krijgen regelmatig vragen binnen waar we weinig mee kunnen. "Zeg waarom schrijven jullie niks over die obscure online browser only RPG die ik en twee anderen op deze aardkloot helemaal de shit vinden? Nou?!" of anders wel "Die K3 en Dora games hé, zijn die.." *delete* we weten niet eens hoe die vraag afloopt en we willen het ook niet weten. Maar soms zit er iets tussen dat iedere gamert eigenlijk moet weten, maar waar de meeste lui voor zijn. Zo hebben we de volgende vragen nog open staan:
- Hoe zit dat met die surround gaming headsets? Is dat écht surround?
- Wat is de beste RPG op de iPhone?
- Zo'n beeldbrilletje die zogenaamd een joekel van een HD TV op je netvlies zou toveren (zoals Vuzix die heeft).. Is dat wat?
Dát zijn vragen waar we wat aan hebben (ja, de iPhone vraag is discutabel, ik weet het). Onze vraag aan jullie is echter; weet jij een betere vraag? De beste vraag nemen we in behandeling, en als we het te testen product mogen weggeven van de fabrikant, dan ben jij degene die hem zal ontvangen. Uiteraard moet het een game gerelateerde vraag zijn. Je inzending kan in de comments, of naar redactie at gamert punt nl